Zmiany 2027 mogą istotnie wpłynąć na sposób prowadzenia działalności, rozliczania podatków, wystawiania faktur oraz zatrudniania pracowników. Część nowych regulacji została już przesądzona, natomiast inne nadal znajdują się na etapie projektów i konsultacji. Przedsiębiorcy powinni więc oddzielić przepisy pewne od zapowiedzi, które mogą jeszcze zmienić swój zakres. Najwięcej uwagi wymagają KSeF, możliwe modyfikacje ryczałtu i CIT, wzrost kosztów ZUS oraz planowane zmiany w prawie pracy.
Zmiany 2027 w KSeF: obowiązek obejmie także najmniejsze firmy
Jedną z najważniejszych zmian będzie zakończenie okresu przejściowego w Krajowym Systemie e-Faktur. W 2026 roku obowiązek korzystania z KSeF wprowadzano etapami, a najmniejsze podmioty, których miesięczna sprzedaż nie przekraczała 10 000 zł brutto, mogły czasowo wystawiać faktury poza systemem.
Od 1 stycznia 2027 roku to wyłączenie ma przestać obowiązywać. KSeF obejmie wszystkich przedsiębiorców wystawiających faktury w obrocie objętym systemem. W tym samym czasie mają zacząć obowiązywać pełne sankcje za nieprawidłowe fakturowanie. Kara może zostać określona do wysokości 100% kwoty podatku wykazanego na fakturze albo do 18,7% wartości należności brutto w przypadku faktury bez wskazanego podatku.
Przedsiębiorcy powinni również przygotować procedury płatnicze, ponieważ numer KSeF będzie wykorzystywany w informacjach dotyczących płatności między podatnikami. W praktyce może to wymagać dostosowania programów księgowych, obiegu dokumentów oraz integracji z bankowością.
Podatkowe zmiany 2027: ryczałt, CIT i IP Box
Znaczna część zapowiadanych zmian podatkowych jest w projekcie UD116. Nie jest to jeszcze obowiązujące prawo, dlatego jego ostateczna treść może się zmienić podczas dalszych prac legislacyjnych.
Jednym z najważniejszych założeń jest nowa, 15-procentowa stawka ryczałtu dla wybranych usługodawców. Miałaby ona dotyczyć przedsiębiorców rozliczających się obecnie stawką 8,5%, którzy nie zatrudniają co najmniej jednego pracownika w pełnym wymiarze czasu. Po przekroczeniu 100 000 zł rocznego przychodu podwyższona stawka byłaby stosowana do nadwyżki, a nie do całej wartości przychodów.
Projekt zakłada także 17-procentowy ryczałt dla niektórych świadczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi, takich jak najem, dzierżawa lub udostępnianie praw własnej spółce. Planowane jest również rozszerzenie katalogu ukrytych zysków w estońskim CIT, zmodyfikowanie zasad IP Box, objęcie części dochodów daniną solidarnościową oraz zmiany w krajowym podatku minimalnym.
Ponieważ projekt nadal jest procedowany, firmy nie powinny traktować przedstawionych stawek jako ostatecznych. Warto jednak już teraz przeanalizować, czy przyjęcie proponowanych przepisów wpłynęłoby na opłacalność obecnej formy opodatkowania.
ZUS i płaca minimalna – wyższe koszty działalności
Zmiany 2027 mają również oznaczać wzrost obciążeń związanych z wynagrodzeniami oraz składkami. Przyjęta przez rząd propozycja zakłada podniesienie minimalnego wynagrodzenia do 4950 zł brutto. Wyższa kwota wpływa nie tylko na koszty zatrudnienia pracownika, ale również na preferencyjne składki społeczne oraz minimalną składkę zdrowotną przedsiębiorcy.
Według przedstawionych prognoz Mały ZUS w części społecznej może wzrosnąć do około 469,85 zł miesięcznie, natomiast minimalna składka zdrowotna do około 445,50 zł. Łączna kwota tzw. dużego ZUS może przekroczyć 2039 zł miesięcznie.
Podane wartości należy traktować jako prognozy. Ostateczne składki będą potwierdzone po publikacji wskaźników potrzebnych do ich wyliczenia, w szczególności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Zmiany w Kodeksie pracy i wynagrodzeniach
Pracodawcy powinni obserwować projekty dotyczące minimalnego wynagrodzenia. Jednym z rozważanych rozwiązań jest wyłączenie premii i dodatków funkcyjnych z kwoty minimalnej pensji. Oznaczałoby to, że ustawowy próg musiałaby osiągać sama płaca zasadnicza, a dodatkowe składniki byłyby wypłacane ponad nią.
Planowane jest również podwyższenie grzywien za naruszenia praw pracowniczych. Sankcje za opóźnienia w wypłacie, bezpodstawne obniżanie wynagrodzenia, naruszenia przepisów urlopowych, brak świadectwa pracy lub nieprawidłowości w zakresie BHP miałyby wzrosnąć z obecnego przedziału 1-30 tys. zł do 2-60 tys. zł.
Osobnym tematem pozostaje skrócony czas pracy. Trwa pilotaż obejmujący między innymi czterodniowy tydzień pracy lub 35-godzinny wymiar przy zachowaniu wynagrodzenia. Jego podsumowanie zaplanowano do maja 2027 roku. Na obecnym etapie nie ma jednak przesądzonego modelu ani pewnej daty wprowadzenia zmian do Kodeksu pracy.
Pozostałe zmiany 2027 ważne dla kadr i księgowości
W 2027 roku nadal będą odczuwalne skutki nowych zasad ustalania stażu pracy. Do stażu mogą być zaliczane między innymi wybrane okresy prowadzenia działalności gospodarczej, współpracy z przedsiębiorcą lub uczestnictwa w spółce osobowej. Pracownicy mają określony czas na udokumentowanie tych okresów, dlatego działy kadrowe mogą być zobowiązane do ponownego ustalania wymiaru urlopu i innych uprawnień.
Procedowany jest także projekt likwidujący automatyczne przekazywanie pracownikom formularzy PIT-11, PIT-R, PIT-8C oraz części informacji IFT. Dokumenty nadal trafiałyby do urzędu skarbowego, ale podatnik otrzymywałby je od płatnika dopiero po złożeniu wniosku.
W Sejmie pozostaje również projekt rozszerzenia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego na pracowników niektórych instytucji kultury. Zmiana ta nie obejmowałaby wszystkich przedsiębiorców, ale może mieć znaczenie dla podmiotów działających w sektorze kultury.
Jak przygotować firmę na zmiany 2027?
Najważniejsze jest rozpoczęcie przygotowań jeszcze przed końcem 2026 roku. Firmy powinny zweryfikować gotowość do pełnego korzystania z KSeF, sprawdzić obieg dokumentów, przeanalizować koszty składek oraz ocenić wpływ projektowanych regulacji podatkowych na rentowność działalności.
Pracodawcy powinni dodatkowo przejrzeć regulaminy wynagradzania, konstrukcję pensji minimalnej, terminy wypłat oraz procedury kadrowe. Ponieważ część opisanych rozwiązań nadal jest na etapie projektu, konieczne będzie śledzenie kolejnych etapów legislacyjnych. Wcześniejsza analiza pozwoli jednak uniknąć dostosowywania procesów w ostatniej chwili i ograniczy ryzyko błędów po wejściu nowych regulacji.
